بیدار شدن وسط شب طبیعی است؛ مهم این است که بعدش چه میکنیم
۲۰ شهریور ۱۴۰۵ · ۶ دقیقه مطالعه
بیدار شدن کوتاه شبانه بخشی از چرخه خواب است؛ واکنش آرام ما تعیین میکند که دوباره بخوابیم یا بیدار بمانیم.
ساعت سه بامداد چشم باز میکنید و ناگهان هوشیارید. بیشتر ما همینجا شروع به نگرانی میکنیم: «دوباره بیدار شدم.» اما واقعیت آرامکنندهای هست: بیدار شدن کوتاه میان چرخههای خواب، کاملاً طبیعی است و تقریباً برای همه اتفاق میافتد؛ بیشتر آدمها فقط آن را به خاطر نمیآورند.
چرا نیمهشب بیدار میشویم؟
خواب از چرخههای حدوداً نود دقیقهای ساخته شده و در مرز این چرخهها، خواب لحظهای سبکتر میشود. در این لحظههای حساس، هر محرک کوچکی — صدا، گرما، یا حتی یک فکر — میتواند ما را هوشیار کند. خودِ بیدار شدن مشکل نیست؛ مشکل معمولاً از واکنشی شروع میشود که بعد از آن نشان میدهیم.
سه کار که بهتر است نکنیم
اول، به ساعت نگاه نکنید؛ دیدن «ساعت سه و بیست دقیقه» ذهن را وارد حسابوکتاب میکند و همان حسابوکتاب، خواب را دور میکند. دوم، گوشی را برندارید؛ نور و محتوایش هر دو پیام بیدارباش میفرستند. سوم، با خودتان کلنجار نروید؛ «باید بخوابم» دقیقاً همان فشاری است که خواب را فراری میدهد.
چه کاری کمک میکند؟
بهجای مقاومت، چند دم و بازدم آهسته انجام دهید و توجه را به حس تماس بدن با تخت بیاورید. تمرین اسکن بدنی یا همان شمارش ۵-۴-۳-۲-۱، در همین لحظهها به کار میآید. اگر پس از حدود بیست دقیقه هنوز کاملاً بیدارید، بهتر است در نور ملایم از تخت بیرون بیایید و کاری خستهکننده و آرام انجام دهید تا خوابآلودگی برگردد.
ثبات دما، تاریکی اتاق و محدود کردن مایعات دیروقت هم میتواند تعداد این بیدار شدنها را کمتر کند.
هدف این نیست که هرگز بیدار نشویم؛ هدف این است که بیدار شدن، به بیدار ماندن تبدیل نشود.
اگر بیدار شدنهای شبانه با خروپف شدید، احساس خفگی یا بیقراری پاها همراه است، حتماً با پزشک مشورت کنید؛ این نشانهها بررسی میخواهند.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. اگر مشکل خواب شما پایدار یا شدید است، با پزشک مشورت کنید.
